Bir Taraf Sıkılaşıyor, Diğeri Açık Kalıyor

Yıl sonu yaklaştıkça Almanya’nın 2027’de göç konusunda ne yapacağı daha çok konuşulmaya başladı. Siyasi tartışmalar sertleştikçe “acaba işler iyice zorlaşacak mı” endişesi de haklı olarak akıllara geliyor. Ben bu yazıda 2027’de neyin gerçekten değişeceğini, neyin ise yerinde kalacağını olabildiğince net biçimde ayırmak istiyorum. Çünkü çoğu zaman panik, olan bitenden değil, olan biteni yanlış okumaktan doğuyor.

2027’nin en kritik tarihi bir seçim değil, bir sürenin dolması

2027’de göç açısından en belirleyici gün aslında sandık değil, bir yasanın süresinin dolması. 24 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle, ikincil koruma statüsündeki (subsidiärer Schutz) kişilere aile birleşimi iki yıllığına durduruldu. Bu askı 23 Temmuz 2027’ye kadar geçerli ve yasa, süre dolmadan yeterince önce uzatmanın gerekip gerekmeyeceğinin değerlendirileceğini söylüyor. Dolayısıyla 2027 yazı, bu konuda gerçek bir eşik olacak.

Burada iki noktayı karıştırmamak gerekiyor. Birincisi, bu askı herkesi değil yalnızca ikincil koruma statüsündeki kişileri, yani çoğunlukla savaş bölgelerinden gelip tam mülteci statüsü alamamış olanları kapsıyor. Nitelikli çalışanların, Mavi Kart sahiplerinin veya öğrencilerin aile birleşimiyle bir ilgisi yok. İkincisi, bu tam bir kapanma değil. Aufenthaltsgesetz’in 22 ve 23. maddeleri insani ve acil durumlar için istisnai bir yol (Härtefall) bırakıyor; başvuru Uluslararası Göç Örgütü’ne (IOM) e-posta ile yapılıp değerlendirme için ilgili konsolosluğa iletiliyor. Yani “aile birleşimi tamamen kapandı” demek, tabloyu olduğundan daha karanlık gösteriyor.

Vatandaşlıkta üç yıllık kestirme kapandı

İkinci önemli değişiklik vatandaşlık tarafında. 2024’te getirilen üç yıllık hızlı vatandaşlık, yani turbo Einbürgerung, 2025’te kaldırıldı. 2027’ye girerken vatandaşlık için asgari oturum süresi yeniden en az beş yıl. Bu, ilk bakışta bir geri adım gibi görünüyor. Ancak aynı reformun çifte vatandaşlığa izin veren kısmı yerinde duruyor; yani beş yılın sonunda Türk vatandaşlığınızı bırakmadan Alman vatandaşı olmak hâlâ mümkün. Kapanan şey yalnızca kısa yol; asıl yol açık ve zaten beş yıl uzun zamandır bildiğimiz standarttı.

Çalışma göçü tarafında yön hâlâ kolaylaştırma yönünde

Manşetlerde pek yer bulmayan taraf ise bu. 2027’de bir federal seçim yok; sıradaki federal seçim 2029’da. Bu da CDU/CSU ve SPD hükümetinin mevcut çizgisini büyük ölçüde koruyacağı anlamına geliyor. Bu çizginin mantığı ise nettir: düzensiz göçte sıkılaşma, nitelikli işgücü göçünde kolaylaştırma. Mavi Kart, Fırsat Kartı (Chancenkarte) ve nitelikli işgücü yasası (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) 2027’de de yürürlükte kalıyor; çünkü Almanya’nın işgücü açığı ortadan kalkmış değil. Kısacası siyaseti asıl gergin gösteren tartışmalar iltica ve düzensiz göç üzerinden yürürken, bizim konumuz olan nitelikli çalışma göçünde ise yön hâlâ kolaylaştırmaya dönük. Bu iki başlığı birbirine karıştırmamak, meselenin en can alıcı noktası.

2027 siyaseten neden gergin geçecek

2027’yi gürültülü yapacak olan asıl mesele siyaset takvimi. 30 Ocak 2027’de Federal Konvansiyon yeni Cumhurbaşkanını seçecek; Steinmeier’in görev süresi doluyor ve yeniden aday olamıyor. İlkbaharda dört eyalette, Kuzey Ren-Vestfalya, Saarland, Schleswig-Holstein ve Bremen’de, sonbaharda ise Aşağı Saksonya’da eyalet seçimleri yapılacak. Özellikle Almanya’nın en kalabalık eyaleti olan Kuzey Ren-Vestfalya herkesin dikkatle izleyeceği bir sınav olacak. Bu seçimler yaklaştıkça göç söylemi yeniden sertleşecek ve AfD’nin baskısıyla “Almanya göçmene kapanıyor” türünden başlıkları daha sık göreceğiz. Ama tıpkı geçen hafta Berlin’de gördüğümüz gibi, sandık her zaman korkulan yönde çıkmıyor. Burada da yine aynı ayrımı hatırlamak gerekiyor: siyasi söylemin sertleşmesi başka şey, yürürlükteki hukukun değişmesi başka şey.

Toparlarsak, 2027, “her şey zorlaşıyor” korkusunu haklı çıkaran bir yıl değil. Sıkılaşan taraf iltica ve ikincil korumanın aile birleşimi; buna karşılık nitelikli çalışma göçünde yön hâlâ kolaylaştırmaya dönük. Burada asıl belirleyici olan hangi kulvarda olduğunuz. Özellikle aile birleşiminiz ikincil korumaya bağlıysa, 23 Temmuz’u beklemeden Härtefall yolunu ve alternatif statüleri şimdiden değerlendirmekte fayda var. Nitelikli çalışma tarafındaysanız değişen pek bir şey yok; önemli olan sürecin güncel kurallara göre kurulması. Panik yapmaya gerek yok; ama gelişmeleri de doğru okumak gerekiyor.