Türk Ehliyetini Almanya’da Değiştirmek ve Tır Şoförleri için Kod 95

Türk ehliyeti Almanya’da ne kadar geçerli?

Almanya’da ikametgâh (Hauptwohnsitz) kaydı yaptırdıktan sonra Türk ehliyetinizle altı ay daha araç kullanabiliyorsunuz. Berlin Trafik Dairesi’ne (LABO) göre bu süre uzatılamıyor. Tek istisna, Almanya’da 12 aydan kısa kalacağınızın baştan belli olması.

Türkiye, sınavsız değişim listesinde değil

Sınavsız ya da kısmen sınavsız değişim yapılabilen ülkeler, Sürücü Belgesi Yönetmeliği’nin (Fahrerlaubnis-Verordnung) 11 numaralı ekinde sayılıyor. Türkiye bu listede yer almıyor. Bu yüzden değiştirmek istediğiniz her sınıf için teorik ve pratik sınava girmeniz gerekiyor. Direksiyon dersi zorunlu değil; ancak pratik sınav için bir sürücü kursuyla çalışmanız gerekiyor. Ağır vasıta sınıflarında (C, CE) ayrıca sağlık şartları aranıyor.

Kod 95 nedir?

Ehliyet tek başına profesyonel sürücülük için yetmiyor. AB’de ticari yük taşıyan sürücülerin, AB Direktifi 2022/2561 kapsamında temel yeterlilik (Grundqualifikation) ya da hızlandırılmış temel yeterlilik almış olması gerekiyor. Bu yeterlilik ehliyete “95” koduyla işleniyor. Kod 95, düzenli sürekli eğitimle (beş yılda bir 35 saat) geçerli tutuluyor. Türkiye’de alınan mesleki yeterlilik belgeleri AB’de bunun yerine geçmiyor.

Çalışma izni: Beschäftigungsverordnung madde 24a

Üçüncü ülkelerden profesyonel sürücüler için özel bir düzenleme var. Make it in Germany’ye göre:

• AB ehliyeti ve yeterliliği zaten varsa: Federal İş Ajansı yalnızca çalışma koşullarını kontrol ederek onay veriyor; öncelik incelemesi (Vorrangprüfung) yapılmıyor.
• Henüz yoksa: İşveren sizi önce depo ya da atölye gibi başka bir pozisyonda işe alıp Alman ehliyeti ve yeterlilik eğitimini sağlayabiliyor. Ehliyetin, yeterliliğin ve gereken dil bilgisinin 15 ay içinde edinilebilir olması gerekiyor.
• 45 yaş ve üzeri: 2026’da yıllık brüt en az 55.770 € maaş ya da yeterli emeklilik güvencesi isteniyor. 2027 için öngörümüz yaklaşık 58.410 €.

Madde 24a genel bir dil sertifikası şartı koymuyor; ancak eğitim ve sınavları geçebilecek düzeyde Almanca bekleniyor. Bu yüzden temel Almanca hazırlığı her durumda işinizi kolaylaştırır.

Doğru sıra

1. Almanya’da işveren bulun ve iş sözleşmesini netleştirin.
2. Federal İş Ajansı onayı ve vize başvurusu.
3. Almanya’ya geldikten sonra ikametgâh kaydı.
4. Altı ay içinde ehliyet değişimi: başvuru, teorik ve pratik sınav.
5. Temel yeterlilik eğitimi ve Kod 95.
6. Profesyonel sürücü olarak çalışmaya başlama.

Değerlendirmemiz

Avrupa’da ağır vasıta şoförü açığı sürdükçe madde 24a, deneyimli sürücüler için en erişilebilir yollardan biri olmaya devam edecek. Ancak 45 yaş üstü adaylar için 2027’de yükselecek maaş sınırı ciddi bir eşik; bu yaş grubundaki adayların emeklilik güvencesini belgeleyip belgeleyemeyeceğini önceden netleştirmek gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular